طراحی و اجرای سقف یک بخش مهم در هنگام ساخت و ساز یک سازه به شمار می‌رود. سقف یک بنا از تمام مراحل ساخت و ساز انجام شده قبلی محافظت می‌کند و بخش‌های گوناگون سازه را در مقابل عوامل بیرونی پوشش می‌دهد. استفاده از یک بام و یا سقف مناسب با نوع آب و هوا و شرایط جغرافیایی، همچنین شرایط محیط داخلی بنا را پایدار می‌کند. از آن جایی که انتخاب نوع پوشش سقف و نوع متریالی که برای پوشش آن به کار می‌رود، در پایداری و دوام سازه به طور مستقیم موثر است، بخش مهمی از ساخت و ساز به شمار می‌رود. پوشش سقف‌های شیبدار که بیشتر در مناطق شمالی ایران به کار می‌روند، انوع گوناگونی دارند. در این مقاله قصد داریم تا با انواع پوشش سقف شیبدار آشنا شویم و بدانیم استفاده از هر کدام چه مزایا و معایبی دارد.

پوشش سقف شیبدار چیست و چه عملکردی دارد؟

پوشش سقف شیبدار را می‌توان به زبان ساده به عنوان یک پوشش یا یک سطح محافظ و محکم تعریف کرد که برای محافظت از محیط محدود داخلی سازه در برابر گرد و غبار، باران، نوسانات دما و سایر اختلالات جوی یا محیطی در مناطق پرباران استفاده می‌شود. شیب این سقف‌ها طوری طراحی شده است که آب باران و برف نتواند روی سقف باقی بماند و به آن نفوذ کند. سقف شیبدار علاوه بر جلوگیری از نفوذ آب باید ویژگی‌های زیر را نیز داشته باشد:

  • در صورت لزوم باید وزن بالا مثلاً برف سنگین را تحمل کند.
  • باید جذاب به نظر برسد یا با نمای سازه مطابقت داشته باشد.
  • باید دارای پوشش دائمی مقاوم در برابر سایش باشد.
  • باید دمای سازه را با توجه به آب و هوا و بدون از دست دادن گرما در زمستان و اجازه ورود گرما در تابستان کنترل کند.
  • به عنوان یک عایق رطوبتی و حرارتی متاناسب با ضریب انتقال حرارت عمل کند.
  • در صورت لزوم قابلیت قرار دادن لوله‌های زهکشی برای کنترل باران زیاد را داشته باشد.
  • همچنین باید طوری ساخته شود که بار وارد شده بر آن به طور یکنواخت توزیع شده و به طور مناسب به اجزای باربر سازه منتقل شود تا از ریزش سقف جلوگیری شود.

انواع پوشش سقف شیبدار کدام است؟

پوشش‌های سقف شیبدار سازه‌ها انواع گوناگونی دارند که معمولا بر حسب کاربرد و بودجه انتخاب می‌شوند.

1.     پوشش‌ سقف شیبدار سفالی

یکی از رایج‌ترین انواع پوشش سقف شیبدار، پوشش‌های سفالی هستند. این پوشش‌های سفالی، به عنوان یک پوشش محافظ برای انواع سقف‌های شیبدار استفاده می‌شود. خاک رس به دلیل در دسترس بودن و شکل ‌گیری آسان ، به طور گسترده برای این گونه از پوشش‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. این قطعات سفالی بادوام و سبک هستند و در مقایسه با همتایان خود مانند کاشی‌های سرامیکی، عایق بهتری محسوب می‌شوند.

این کاشی‌ها زمانی که سقف ها با شیب 20 درجه یا بالاتر اجرا شده است، بهتر و کارآمدتر کار می‌کنند. با افزایش شیب، کارایی و زیبایی شناسی این نوع از پوشش، افزایش می‌یابد. یکی از مهم‌ترین ملاحظات برای نصب این قطعات سفالی، داشتن یک زیرسازی سقفی عالی است زیرا این قطعات با وجود زیرسازی، بهتر کار خواهند کرد و دوام بیشتری خواهند داشت.

مزایای قطعات پوشش سفالی سقف شیبدار

ماندگاری طولانی: این قطعات سفالی برای مدت طولانی دوام آورده و طول عمر بالایی دارند.

زیبایی و اصالت: این نوع از پوشش سقف شیبدار اصالت بالایی دارد و جلوه بسیار زیبایی به خانه‌ها و ویلاها می‌دهد.

مقاوم در برابر آتش و موریانه: این مدل از پوشش سقف، پوسیده نمی‌شود و نمی‌سوزد و حشرات نمی‌توانند به آن آسیب برسانند.

حداقل نیاز به تعمیر و نگهداری: این مدل از انواع پوشش سقف شیبدار، به نگهداری کمی نیاز دارد و در رنگ‌ها، انواع، سبک‌ها و مارک‌های مختلفی در بازار ایران موجود است.

معایب کاشی‌های سفالی

وزن سنگین: بزرگترین عیب سفال می‌تواند وزن آن باشد. بسته به موادی که برای ساخت آن استفاده می‌شود، این نوع از پوشش معمولا سنگین است و به حمایت برای ایستایی بر روی سقف نیاز دارد.

رنگ آن به مرور کمرنگ می‌شود:

معمولا رنگ فقط به سطح این قطعات سفالی اضافه می‌شود و به مرور زمان محو می‌شود. بنابراین رنگ آن فقط برای مدت زمان کوتاهی کاربرد دارد.

شکننده بودن:

این سفال‌ها شکننده هستند، بنابراین راه رفتن روی آن‌ها می‌تواند باعث خسارت و آسیب شود. این امر انجام تعمیر و نگهداری، رنگ آمیزی یا تمیز کردن ناودان‌ها یا شومینه را دشوارتر می‌کند.

2.     پوشش سقف شیبدار سنگی

یکی دیگر از انواع پوشش سقف شیبدار، پوشش‌های سنگی است. این پوشش‌های سنگی متشکل از نوعی سنگ دانه ریز است که از سنگ‌های رسوبی متشکل از خاکستر آتشفشانی و خاک رس به دست می‌آید. پوشش سنگی تاریخچه‌ای طولانی دارد و به طور کلی به عنوان یکی از با کیفیت‌ترین و با دوام‌ترین مصالح سقف موجود در بازارشناخته می‌شود. به دلیل استفاده از آن به شکل طبیعی، از سایر مواد ساخته شده توسط انسان قوی‌تر است.

مزایای پوشش سنگی

اگرچه سنگ یک انتخاب گران قیمت است، اما ظاهری بسیار طبیعی ارائه می‌دهد. مزایای پوشش سنگی سقف شیبدار سنگی، مانند کاشی‌های سفالی است. طول عمر بسیار طولانی، حفاظت خوب در برابر آتش، عدم نیاز به نگهداری پیچیده و آسیب ناپذیری در برابر پوسیدگی و حشرات ویژگی‌های این نوع از پوشش‌ها است.

معایب سقف سنگی

مانند کاشی‌های سفالی، سنگ نیز می‌تواند بسیار سنگین باشد، گاهی اوقات نیاز به پشتیبانی اضافی گران قیمت نیز دارد. سنگ همچنین در میان انواع پوشش سقف شیبدار، شکننده است و نصب پیچیده‌ای دارد

بسته به ضخامت، درجه و کیفیت کلی، قیمت این مدل از پوشش سنگی واقعا بالا است و نصب آن نیز پرهزینه است. این پوشش همچنین سنگین است و بیشتر وزن خود را روی تکیه ‌گاه‌ها اعمال می‌کند. این سیستم همچنین ضد آب نیست زیرا لایه‌های جداگانه به عنوان واحدهای جداگانه کار می‌کنند و هیچ ارتباطی بین آنها وجود ندارد.

3.     پوشش فلزی

پوشش فلزی سقف شیبداربه علت در دسترس بودن و همچنین به دلیل استحکام بالایی که دارد، یکی از گزینه‌های مناسب برای این منظور به شمار می‌رود. این نوع از پوشش تقریباً برای هر نوع ساختمانی استفاده می شود. قوی، مقرون به صرفه، ضد آب است و برای هر طرحی قابل استفاده است.

 

جوانب مثبت سقف فلزی

سقف‌های فلزی، بادوام، ضد حریق و تقریباً بدون نیاز به تعمیر و نگهداری هستند. به علاوه فلز گرما را منعکس می‌کند و از انتقال آن به داخل خانه جلوگیری می‌کند. فلز همچنین به راحتی قابل تمیز کردن است.

معایب سقف فلزی

  • هزینه نصب بالا
  • ایجاد صدا در زمان بارندگی

4.     پوشش چوبی

یکی دیگر از انواع پوشش سقف شیبدار که استفاده از آن، سابقه طولانی دارد، پوشش‌های چوبی است. این نوع پوشش بسیار نوستالژیک و زیبا است و در مناطق جنگلی استفاده فراوانی دارد. این نوع پوشش اما دوام چندانی ندارد و در مقابل آتش بسیار آسیب‌ پذیر است.

5.     سقف شینگل آسفالتی

این نوع پوشش را می‌توان محبوب‌ترین پوشش در بین انواع پوشش سقف شیبدار دانست. این مدل پوشش تنوع بسیار بالایی از لحاظ ظاهری و رنگی دارد. این نوع از پوشش‌ها یا از یک پایه آلی یا فایبرگلاس استفاده می‌کند که با آسفالت اشباع شده، در قسمت پایین پوشش داده شده و سطح آن آغشته به تراشه‌های کوچک تخته سنگ، شیست، کوارتز یا دانه‌های سرامیکی است.

مزایای استفاده از سقف شینگل آسفالتی

  • دوام بسیار بالا
  • نصب ساده و سریع
  • تنوع در طرح و رنگ
  • مناسب برای انواع شرایط آب و هوایی
  • وزن پایین

تنها مشکل استفاده از این نوع روکش، قیمت بالای آن در مقایسه با انواع پوشش سقف شیبدار دیگر است. این متریال وارداتی است و در سال‌های اخیر افزایش قیمت زیادی داشته است.